Van fiets-proefrit naar blijvende gedragsverandering: wat jij als werkgever kunt leren van e-biker Jeffrey

• Interview

Veel medewerkers staan dagelijks in de file, terwijl een alternatief dichterbij ligt dan ze denken. Dat blijkt uit het verhaal van IT-manager Jeffrey Otten, werkzaam bij een IT-dienstverlener in Rotterdam. Wat begon als een tijdelijke oplossing tijdens werkzaamheden aan de Spijkenisserbrug, groeide uit tot een blijvende gedragsverandering. Zijn ervaring laat zien hoe werkgevers met relatief eenvoudige maatregelen medewerkers kunnen helpen om vaker de spits te mijden met de auto.

Een duwtje in de goede richting

Jeffrey reed jarenlang met de auto naar zijn werk in Rotterdam. De dagelijkse files begonnen hem daarbij steeds meer tegen te staan. "File went wel, maar eigenlijk is het zonde van je tijd." Toen zijn bedrijf verhuisde naar hartje Rotterdam, werd autorijden voor hem nog minder aantrekkelijk. Toen werkzaamheden aan de Spijkenisserbrug voor extra verkeersdrukte zorgden, besloot hij via een actie van Zuid-Holland Bereikbaar een gratis OV-fiets uit te proberen. Die eerste rit beviel verrassend goed.

“Juist die combinatie van een tijdelijke actie én een aantrekkelijk fietsplan maakte het verschil.”

Niet veel later ontdekte hij dat zijn werkgever een fietsplan aanbiedt. Hij besloot een e-bike te leasen, compleet met fietstassen voor zijn laptop en andere spullen. "Voor mij was dat eigenlijk een no-brainer. Ik dacht: ik probeer het gewoon." Sindsdien fietst Jeffrey twee tot drie dagen per week naar kantoor. Juist die combinatie van een tijdelijke actie én een aantrekkelijk fietsplan maakte voor hem uiteindelijk het verschil.

Van tijdelijke oplossing naar vaste gewoonte

Veel werkgevers denken dat medewerkers alleen overstappen als het financieel aantrekkelijk is. Voor Jeffrey bleken vooral de dagelijkse voordelen doorslaggevend. “Ik stuur een IT-servicedesk aan; mijn werkdagen zijn druk en onvoorspelbaar. Juist daarom bleek de fietsrit van en naar werk onverwacht waardevol: als ik op de fiets stap, zet ik een muziekje aan en kom ik helemaal tot rust. Ik kom met de fiets veel relaxter aan op mijn werk; op de terugweg geldt hetzelfde. Dat is voor mij het grootste voordeel."

“Ik kom met de fiets veel relaxter aan op mijn werk; op de terugweg geldt hetzelfde. Ik ervaar veel meer rust."

Zijn woon-werkrit van 21 kilometer duurt ongeveer net zo lang als met de auto, maar is veel voorspelbaarder. Bovendien hoeft hij geen rekening meer te houden met files en merkt hij dat zijn conditie beter is geworden. “Als ik nu tegelijk met iemand met de auto vertrek, ben ik op de fiets meestal eerder thuis. Daarnaast is fietsen goedkoop: ik heb geen brandstof- en parkeerkosten. Ik had dit al met al veel eerder moeten doen."

Werkgevers kunnen het verschil maken

Volgens Jeffrey speelde het fietsplan van zijn werkgever een belangrijke rol bij zijn besluit om te gaan fietsen. Zonder die regeling had hij de stap waarschijnlijk minder snel gezet. Tegelijkertijd ziet hij nog meer kansen voor werkgevers om het verschil te maken. "Het fietsplan is er, maar veel collega's weten eigenlijk niet dat het bestaat."

“Collega’s zeggen vaak: dat zou ik ook eens moeten doen. Maar vervolgens gebeurt het niet."

Hij vindt dat werkgevers hun medewerkers vaker mogen wijzen op bestaande regelingen en de voordelen van fietsen. Zeker collega's die op fietsafstand wonen of regelmatig met het openbaar vervoer reizen, kunnen daardoor eerder de overstap maken.

Laagdrempelig alternatieven uitproberen

Ook ziet hij dat veel collega's goede voornemens hebben, maar uiteindelijk niet in actie komen. "Ze zeggen vaak: dat zou ik ook eens moeten doen. Maar vervolgens gebeurt het niet." Juist daarom kunnen werkgevers helpen door medewerkers laagdrempelig kennis te laten maken met een alternatief, bijvoorbeeld met een fietsplan, een proefactie of een campagne tijdens wegwerkzaamheden.

“Werkgevers kunnen medewerkers laagdrempelig kennis laten maken met een fietsplan, proefactie of een campagne tijdens wegwerkzaamheden.”

Extra stimulans met de ReisWijs-app

Naast de e-bike gebruikt Jeffrey de ReisWijs-app. Die app helpt reizigers slimmer en duurzamer te reizen, ook tijdens werkzaamheden en drukte op de weg. Gebruikers krijgen via de app actuele reisinformatie en persoonlijke reisadviezen. Ook kunnen zij punten en coins sparen - bijvoorbeeld door buiten de spits te reizen, thuis te werken of de fiets te pakken. Die coins zijn in te wisselen voor waardebonnen (van Decathlon en Bol) en andere beloningen.

"De coins die ik spaar met de ReisWijs-app kan ik wisselen voor Bol-cadeaubonnen; dat is een leuke stimulans om te blijven fietsen."

Die beloningen motiveren hem om zijn nieuwe reisgedrag vol te houden. "De Bol-cadeaubonnen vind ik een leuke extra stimulans." Volgens Jeffrey hoeft het gebruik van de app weinig moeite te kosten. "Je zet de app gewoon aan, die registreert op de achtergrond je gemaakte ritten. ReisWijs heeft ook Bedrijven Challenges, waar werkgevers aan mee kunnen doen.

Kleine stap, groot effect

Ook landelijke acties, zoals 'Fiets naar je werk'-dag, kunnen helpen om medewerkers een eerste zetje te geven. "Je ziet dan hoeveel mensen eigenlijk op de fiets naar hun werk gaan." Volgens Jeffrey helpen dit soort acties om medewerkers kennis te laten maken met fietsen naar het werk; uiteindelijk moet je het vooral zelf ervaren.

"Met de Fiets naar je werk'-dag zie je hoeveel mensen eigenlijk op de fiets naar hun werk gaan."

 Het verhaal van Jeffrey laat zien dat blijvende gedragsverandering van medewerkers vaak begint met één kleine stap. Een proefrit, een fietsplan of een campagne kan medewerkers net over de streep trekken. Daarna blijken de voordelen vaak groter dan vooraf gedacht. “Probeer het gewoon een keer, je zult verrast zijn”, aldus Jeffrey.

Voordelen voor jou als werkgever

Ook voor jou als werkgever heeft het voordelen wanneer medewerkers de auto in de spits mijden. Zo komen zij vaker op tijd en beginnen de werkdag ontspannen, zonder stress. Stappen zij over naar de fiets of e-bike, dan zorgt dat ook vaak voor een hogere vitaliteit, lager ziekteverzuim en meer energie op de werkdag. Met minder spitsverkeer blijft de omgeving van je bedrijf beter bereikbaar voor medewerkers, klanten en leveranciers.

Met minder spitsverkeer blijft de omgeving van je bedrijf beter bereikbaar voor medewerkers, klanten en leveranciers.

Flexibele werktijden spreiden daarnaast de druk op werkplekken, faciliteiten en IT-systemen. Minder auto’s op kantoor, betekent bovendien minder parkeerplaatsen en lagere beheerkosten. Flexibiliteit in reistijden en vervoer verhoogt de medewerkerstevredenheid en maakt je organisatie aantrekkelijk voor potentiële medewerkers. Een duurzamer woon-werkverkeer verlaagt bovendien de CO₂-uitstoot en laat zien dat jouw organisatie aantrekkelijk is voor klanten, partners en talent.

Ontdek hoe jij spitsmijden met de auto faciliteert

Ontdek hoe je als werkgever medewerkers kunt stimuleren om vaker de spits te mijden en slimmer te reizen. Bekijk de tips & tricks om van jouw medewerkers spitsmijders te maken.